Leeswijzer
De begroting bestaat uit een aantal onderdelen: het programmaplan, de paragrafen, de financiële begroting en de bijlagen.
Programmaplan en taakvelden
Het programmaplan bestaat uit een beleidsmatig en financieel gedeelte. Het beleidsmatige gedeelte volgt de programma-indeling. Binnen deze programma’s is de financiële informatie weergegeven op het niveau van taakvelden, conform de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het programmaplan bestaat uit negen programma's. Naast de negen programma’s bevat de begroting ook twee aanvullende programma’s. In deze programma’s zijn de algemene dekkingsmiddelen en overheadkosten, vennootschapsbelasting en onvoorziene uitgaven opgenomen.
Indicatoren en streefwaarden
Conform het BBV zijn gemeenten verplicht een aantal landelijke beleidsindicatoren op te nemen. Deze indicatoren (B) zijn afkomstig van landelijke bronnen en beschikbaar via Waarstaatjegemeente.nl. Voor enkele indicatoren zijn nog geen actuele gegevens beschikbaar.
Daarnaast worden facultatieve indicatoren (F) opgenomen. Deze worden door de gemeente zelf geregistreerd en hebben onder meer betrekking op waarderingen en belevingen van inwoners en ondernemers. De burgerpeiling waarop een deel van deze indicatoren is gebaseerd, wordt eens per twee jaar uitgevoerd; de meest recente peiling vond plaats in 2025.
Per programma zijn de indicatoren opgenomen als Prestatie-Indicator (PI) of Maatschappelijk Effect (ME). Aan de indicatoren zijn streefwaarden voor 2027 gekoppeld. Ter vergelijking zijn ook de streefwaarden uit de begroting 2026 opgenomen. Voor enkele indicatoren zijn geen streefwaarden vastgesteld.
Beleidsbegroting
De beleidsbegroting bestaat per programma uit de zogenaamde ‘3 W-vragen’.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dit kosten?
Per programma is steeds een overkoepelend doel geformuleerd onder de kop "Wat willen we bereiken". In de afgelopen jaren waren deze acties voor het grootste deel gebaseerd op acties uit het collegeprogramma 2022-2026. Omdat de periode van dit collegeprogramma bijna voorbij is en veel acties zijn uitgevoerd, zijn de acties in deze begroting verder geactualiseerd. Hierbij is ook gebruik gemaakt van de bijstellingen van de Turap, zowel wat betreft inhoud als voor de planning van acties. In het programmaplan zijn de teksten uit het nieuwe coalitieakkoord ‘Samen meer mogelijk maken' opgenomen. De acties en ambities uit het nieuwe collegeprogramma worden na besluitvorming verwerkt in de volgende P&C-documenten.
Voor de weergave van de planning van acties, maken we gebruik van het onderstaande kleurenmodel:
Periode voorbereiding besluitvorming (Paars)
Periode plaatsvinden besluitvorming (Lichtblauw)
Periode actie na besluitvorming of actie zonder besluitvorming (Geel)
Onder het kopje "Wat gaat dit kosten" worden de baten en lasten per programma gepresenteerd. Afwijkingen boven de € 100.000, ten opzichte van de begroting 2026 na wijziging t/m juli, worden per taakveld nader toegelicht. De specifiek aan het programma gerelateerde investeringen worden hier eveneens gepresenteerd. Bijzondere en grote investeringen boven de € 500.000 worden nader toegelicht. In elk programma zijn de gemeenschappelijke regelingen opgenomen die bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen van dat programma.
Paragrafen
Na het programmaplan volgen de paragrafen. Deze geven een dwarsdoorsnede van de begroting, bezien vanuit een bepaald beleidsterrein. Het gaat vooral om beheersmatige aspecten die grote (financiële) gevolgen hebben gehad en/of van belang zijn geweest voor het realiseren van de programma's.
In de paragraaf Verbonden Partijen zijn de afzonderlijke overzichten per verbonden partij vervangen door twee tabellen met de gegevens van alle verbonden partijen.
Financiële begroting
De financiële begroting gaat in op de grondslagen voor de begroting, zoals die bij de perspectiefnota 2027-2030 zijn bekrachtigd. Daarnaast biedt de financiële begroting o.a. een totaaloverzicht van de baten en lasten, het structurele begrotingsevenwicht, verschillenoverzicht met toelichting en de uiteenzetting van de financiële positie.
Bijlagen
Tot slot zijn in de bijlagen de meerjarige overzichten van de reserves en voorzieningen, investeringsoverzicht en een overzicht van de beleidskaders opgenomen. Ook is een lijst met gehanteerde afkortingen toegevoegd.